28 Ekim 2018 Pazar

SİTELERDE AİDATI DÜŞÜRMEK



Konut sitelerinde işletme projesi adı  giderler hesaplanır ve aidat-avans adı altında da maliklerden yönetim planında belirtilen esaslara göre toplanan paralarla bu giderler karşılanır.

Sitelerde giderlerin temel üç kalemi vardır: Enerji, personel, malzeme. Tüm hizmetler bu üçlünün birleşimi ile üretilir. Aidatlar da giderlere göre hesaplandığından, aidatları düşürmenin  temel yöntemi, bu girdilerin maliyetlerini aşağı çekmektir.
Hizmet sayı ve kalitesinden ödün vermeden, giderlerin ( gider maliyetlerinin) düşürülmesi ancak yönetim becerisi ile olur. Yönetim becerisi, saha tecrübesi ve akademik  olarak konuya hakimiyetle mümkün olacaktır.

İmalatçı firma, müteahhit binaları yapmış, vaziyet planını hayata geçirmişse, bundan sonrası giderleri azaltmaktan ziyade, gider maliyetlerini azaltmaktır. Giderler ayni, maliyetler naktidir, bir birleriyle ilgilidir ama birbirinin aynı değildir.

Bazı site yönetimleri, hizmetleri taşere etmektedir. Eğer bir hizmet planınız yoksa, hizmetleri taşere etmek, o hizmetin giderlerini % 30’a yakın artırmak demektir. Çünkü taşere edilmekle, aynı hizmet %10 firma gideri-karı ve %18 KDV vergisi ekleyerek maliyetlenmiş olunur.Örneğin, güvenlik hizmeti bir giderdir, ancak o  hizmeti planlayarak edinme maliyeti düşürülebilir.

Taşere edilen yönetim değildir, irade değildir; taşere edilen hizmettir. Site hizmetlerini taşere etmekten ziyade, giderleri düşürecek yönetim becerisi üzerinde çalışmak, giderleri kademeli olarak %20, %30,%40 olarak ayni üzerinden çalışarak nakitte indirimi yakalamak mümkündür.

Nihat DÖNMEZ Site Yönetimleri Danışmanı
Makine Mühendisi-Emlak Müşaviri- Üniversite Eğitmeni

SİTELERDE AİDATLAR NASIL DÜŞÜRÜLÜR



Sitelerde aidatlar iki safhadaki pasif beceri ve aktif uygulamalarla düşük tutulur:
1.KAT İRTİFAKI-İMALAT SAFHASINDA (düşük aidat imkanı) PASİF TEDBİRLER
Henüz, proje, kat irtifakı,imalat safhasında yönetim danışmanlığına başvurularak, oturum sürecinde sürdürülebilir düşük aidata imkan sağlanabilir
Yönetim becerisi: Mimari projede ortak  bağımsız bölümlerin (müşterek meta) KMK (madde 10) tanımındaki (gelirleri giderlere harcanmak üzere) yaklaşım ve imalat uygulamaları ile emsal dışı yapıları kiralanabilir şekilde projelendirmek ve hayata geçirmek.
Tasarruflar: Personel ve enerji –bakım giderlerinden tasarruf edecek şekilde mimari projenin mimari-elektrik-mekanik projelerinde tasarrufa yönelik proje ve malzeme seçimi yapılarak düşük aidata imkan sağlanabilir.
Yenilikler: Gelişen teknolojinin yakından takibi ile ileride site yönetimlerinin ek-yeni bütçe ayırmadan temel güvenlik-temizlik-teknik hizmetleri verebileceği yenilikler oturum esnasında düşük aidata destek sağlar.
Ek ve ilaveler: Müteahhit firma onaylı projelere,aidat dışı gelir ve tasarruflar  sağlayacak  ilan alanı, dış kapıcı daireleri vb. tesis veya tesis alt yapıları oluşturarak  ileride site yönetimin bütçesine katkı sağlayabilir.
2. OTURUM SAFHASINDA (aidat düşürme çabası) AKTİF TEDBİRLER
Geçici-daimi yönetim kurulları, onaylı vaziyet planı değiştirilemeyeceğinden; oturum safhasında yönetim danışmanlığına başvurularak, oturum sürecinde sürdürülebilir düşük aidata imkan sağlanabilir
Yönetim becerisi: Temel giderlerden  olan personel-enerji-bakım  kalemleri için, personel-malzeme-eğitim-prosedür etkin organizasyonu kurularak gelir fazlası verecek bir organizasyon kurularak aidatlar düşürülür.
Tasarruflar: Yapılan doğru ve etkin organizasyon ile harcama kalemlerinde yapılacak   ayni ve nakdi tasarruflarla site aidatları düşürülebilir.
Yenilikler: Mevcut vaziyet planı ve imar durumu içinde oluşturulacak aidat dışı gelir kalemleri site aidatlarını düşürebilir.
Ek ve ilaveler: Onanmış ve uygulanmış mimari-elektrik-mekanik ve peyzaj projesinin son elamanlarında (lamba,kazan ve borular izolasyonu,çiçek  vs.) yapılacak ek ve ilave değişikliklerle site aidatları düşürülebilir.
Nihat DÖNMEZ Site Yönetimleri Danışmanı yoneticim@gmail.com
Makine Mühendisi-Emlak Müşaviri- Üniversite Eğitmeni

SİTELERDE BÜTÇE YÖNETİMİ –İŞLETME PROJESİ





 KMK . Madde 37 - (Değişik madde: 13/04/1983 - 2814/12 md.)

Kat malikleri kurulunca kabul edilmiş işletme projesi yoksa yönetici gecikmeksizin bir işletme projesi yapar. 

Bu projede özellikle:
a) Anagayrimenkulün bir yıllık yönetiminde tahmini olarak gelir ve gider tutarları;
b) Tüm giderlerden her kat malikine, bu Kanunun 20 nci maddesindeki esaslara göre düşecek tahmini miktar;
c) Tahmini giderlerle diğer muhtemel giderleri karşılamak üzere her kat malikinin 20 nci maddedeki esaslara göre vermesi gereken avans tutarı; Gösterilir. 

Bu proje, kat maliklerine veya bağımsız bölümden fiilen yararlananlara, imzaları karşılığında veya taahhütlü mektupla bildirilir. Bildirimden başlayarak yedi gün içinde projeye itiraz edilirse durum kat malikleri kurulunda incelenir ve proje hakkında, karar verilir, gerekirse yeni bir proje hazırlanır. 

Kesinleşen işletme projeleri veya kat malikleri kurulunun işletme giderleri ile ilgili kararları, İcra ve İflas Kanununun 68 inci maddesinin 1 inci fıkrasında belirtilen belgelerden sayılır. 


İşletme Projesi, Kat Mülkiyeti Birliği’nin “Bütçesi”dir. Giderler, genellikle şunlardır:
Yıllık yakıt gideri,yıllık kapıcı, kaloriferci, bekçi, bahçıvan giderleri ve bunların Sosyal Sigortalar primlerinin yıllık tutarı,anataşınmazın ortak yerlerinin ve tesislerinin yıllık bakım, korunma, onarım ve işletme giderleri,anataşınmaz sigortalı ise, yıllık sigorta primi,Site Genel Kurulu’nca / Blok Kat Malikleri Kurulu’nca kararlaştırılmış işler için yıllık giderler,beklenmedik ve acil işler giderleri,kapıcı, bekçi ve benzerlerinin kıdem tazminatları fonu, vs…

KMK.md:20’ye göre; kat maliklerinden her biri, aralarında başka türlü anlaşma olmadıkça;

Kapıcı, kaloriferci, bahçıvan ve bekçi giderlerine ve bunlar için toplanacak avansa eşit olarak,
Anataşınmazın sigorta primlerine ve bütün ortak yerlerin bakım, koruma ve onarım giderleri ile yönetici aylığı gibi giderlere ve ortak tesislerin işletme giderlerine ve giderler için toplanacak avansa kendi arsa payları oranında katılmakla yükümlüdür.



İşletme Projesi gider endeksli olarak hazırlanır. Bu gideri  karşılayacak şekilde maliklerden  “gider avansı”  toplanır. Gider avansı  demirbaş  giderlerine kapsayıp yıllık olarak hesaplanabilir ve aylara bölünerek toplanabilir , ya da demirbaş kısmının gideri ayrı bir ödeme planına  dahil edilebilir.

İşletme projesi hazırlanırken , kapsadığı dönemin gider kalemleri sıralanır : Enerji  , personel , vergi vs.

Enerji harcayacak makinalar , aydınlatmalar teknik özelliklerine ve çalışma sürelerine endeksli olarak matematiksel bir hesapla bir tablo şeklinde dökülür. Bu makinaların bakımları , aydınlatmaların muhtemel yedeklemeleri de ayrı bir tabloda toplanır.

Personel , ulaşım , ilaçlama , çevre –teknik-temizlik bakım masrafları ayrı ayrı bir hesap tablosuna dökülür.

Tüm bu giderler KMK ‘nun aşağıdaki maddeleri  çerçevesinde İşletme Projesine yansıtılır…

III- Anagayrimenkulün genel giderlerine katılma :

Madde 20 - (Değişik fıkra: 13/04/1983 - 2814/9 md.) Kat maliklerinden her biri aralarında başka türlü anlaşma olmadıkça:

a) Kapıcı, kaloriferci, bahçıvan ve bekçi giderlerine ve bunlar için toplanacak avansa eşit olarak;

b) Anagayrimenkulün sigorta primlerine ve bütün ortak yerlerin bakım, koruma
, güçlendirme (md:9) ve onarım giderleri ile yönetici aylığı gibi diğer giderlere ve ortak tesislerin işletme giderlerine ve giderler için toplanacak avansa kendi arsa payı oranında;

 Katılmakla yükümlüdür.

 c) Kat malikleri ortak yer veya tesisler üzerindeki kullanma hakkından vazgeçmek veya kendi bağımsız bölümünün durumu dolayısıyla bunlardan faydalanmaya lüzum ve ihtiyaç bulunmadığını ileri sürmek suretiyle bu gider ve avans payını ödemekten kaçınamaz.

 (Değişik fıkra: 13/04/1983 - 2814/9 md.) Gider veya avans payını ödemeyen kat maliki hakkında, diğer kat maliklerinden her biri veya yönetici tarafından, yönetim planına, bu Kanuna ve genel hükümlere göre dava açılabilir, icra takibi yapılabilir. Gider ve avans payının tamamını ödemeyen kat maliki ödemede geciktiği günler için aylık 
yüzde beş (md:9) hesabıyla gecikme tazminatı ödemekle yükümlüdür. 


SİTELERDE DAİMİ YÖNETİM



Kat irtifakı oluşturulup, imalatı tamamlanan, oturuma açılmış sitelerde KMK madde 73 gereğince en fazla oturumdan bir yıla kadar sürebilen müteahhit yönetimindeki yönetimlere Geçici, Sitelerin asıl sahibi olan kat maliklerinin bu dönemden sonra oluşturduğu yönetimlere de Daimi Yönetim denir.

Daimi yönetimlerin işi zordur: Çünkü geçici yönetim kanunen kat maliklerinin, temsilcilerin, yönetim hatta denetim kurullarının tüm yetkilerini kullanabilirken, seçilecek daimi yönetim kat malikleri, temsilciler kurulu ile denetim kurulunun kontrolü ve denetimi altında çalışacaktır.

Zaman içinde, daimi yönetimlerde şahsi kırgınlıklar, beklentiler, hırslar dolayısı ile istikrasızlıklar oluşabileceği gibi, zaten tecrübesizlik dolayısı ile de yap-boz, deneme-yanılma üzerinden site yönetiminde belirsizlikler, verimsizlikler ortaya çıkar.

Daimi yönetimler yorulur ama her defasında yeni bir grup çıkar taze kanla site yönetimini bir daha yorar. Zamanla profesyonel yönetime geçme fikirleri ortaya çıkar. Maalesef, site yönetimi taşere edilemez, ama bu gerçeği bilmeyen malikler ve yönetim kurulları yorgunluk ve bıkkınlıktan profesyonellikten para karşılığı iş yapmayı anlayan firmalardan hizmet alırlar.

Sonuçta ve maalesef, site yönetimleri kat maliklerini  büyük borçlar altına sokarlar. Daimi yönetimlerden ricamız yönetim işini tasarlamadan deneme-yanılma, yap-boz ile denemekten ziyade konuya saha tecrübeli ve akademik tecrübeli danışmalar üzerinden hizmet kalitesi artışı ve gider düşüşü sağlamalarıdır.

                                                                      

SİTELERDE DENETİM KURULLARI



Bilinenin aksine, site yönetimlerinde yönetici/yönetim kurulu gibi denetici/denetim kurulu atanması mecbur değildir. Ancak yönetim planında bu tip bir kuruldan ve atanmasından bahsediliyorsa, kanunun ilgili hükümleri amir madde olarak uygulanır.

Sitenin yönetiminden malikler birliği sorumludur. Malikler birliği, kat irtifakı safhasında toplanmış ve anagayrimenkulün hukukunun ayrılmaz bir parçası olan yönetim planını imza altına alıp, tapu idaresine şerh ettirmiş ve gayrimenkulün yönetimini bir plana bağlamıştır.
Bu planda, malikler  yönetim işini temsilciler kuruluna bırakmış olabileceği gibi, denetimi de kendi adına yapacak bir yönetim kurulu üzerinden yaptırmayı  tercih etmiş olabilirler.
Bu tercihi  yaptıktan sonra ise, denetim kurulu,  Kat Mülkiyeti Kanununda bahsedilen amir esaslar çerçevesinde oluşturulur ve işlevini yapar.

Yönetim planında belirlenmiş dönemler varsa o dönemlerde, yoksa her takvim yılının birinci ayında raporlarını maliklere imza karşılığı ulaştırır. Eğer malikler kendilerini bir kurul üzerinden temsil ettiriyorsa, raporlar bu temsilcilere ulaştırılır.

Uygulamada, denetime esas rapor sunma, her yıl temsilciler kurulu toplantı davetiyesinde bir ek olarak muhataplara ulaştırılır ve toplantıda yapılacak sunum öncesinde muhataplara ön değerlendirme yapma imkanı sağlanmış olur.

Denetici veya denetim kurulu mevcut olması, maliklerin yönetimi/yöneticiyi denetlemesini engellemez. Yöneticinin hesaplarının denetlenmesi ile yöneticinin kat malikleri kuruluna hesap vermesi birbirinden farklıdır.

Denetim,yönetimin maliklere hesap vermesinin ön hazırlığıdır.


Nihat DÖNMEZ Site Yönetimleri Danışmanı
Makine Mühendisi-Emlak Müşaviri- Üniversite Eğitmeni



SİTELERDE ENGELSİZ YAŞAM



Sitelerde, engellilerin  yaşamı için zorunluluk göstermesi hâlinde, proje tadili kat maliklerinin en geç üç ay içerisinde yapacağı toplantıda görüşülerek sayı ve arsa payı çoğunluğu ile karara bağlanır.

Toplantının bu süre içerisinde yapılamaması veya tadilat talebinin çoğunlukla kabul edilmemesi durumunda; ilgili kat malikinin talebi üzerine bina güvenliğinin tehlikeye sokulmadığını bildirir komisyon raporuna istinaden ilgili mercilerden alınacak tasdikli proje değişikliği veya krokiye göre inşaat, onarım ve tesis yapılır.

İlgili merciler, tasdikli proje değişikliği veya kroki taleplerini en geç altı ay içinde sonuçlandırır.

Komisyonun teşkili, çalışma usûlü ile özürlünün kullanımından sonraki süreç ile ilgili usûl ve esaslar Bayındırlık ve İskan Bakanlığı ile Özürlüler İdaresi Başkanlığı tarafından müştereken hazırlanacak yönetmelikte belirlenmiştir..

Bu işlerin giderleri, yeniliklerden faydalananlar tarafından, faydalanma oranına göre, ödenir.


Nihat DÖNMEZ Site Yönetimleri Danışmanı
Makine Mühendisi-Emlak Müşaviri- Üniversite Eğitmeni





SİTELERDE EVCİL BESLENMESİ


SİTELERDE EVCİL BESLENMESİ

Komşuluk hukukunun hakim olduğu sitelerde site yaşam kültürü zevkleri ve renkleri tartışılmaz kabul edebilirken, komşuluk ilişkilerinin gücüne inanmayan yönetimlerde tolerans ortadan kalkar ve adli hukuk site yaşamına girer.

Kanunen, yönetim planında özel olarak evcil beslenmesi konusu işlenmemişse, daha doğrusu özellikle sitede evcil beslenemeyeceği belirtilmişse yalnızca ortak alanlar değil konutların içinde de evcil beslenemez, aksi davranışlar bir malikin şikayeti üzerine yönetim planına dayanılarak evcilin site dışına çıkarılması mülki amir talimatı bazen de mahkeme kararı ile sağlanır.

Evcil hayvanların hukuku  5199 sayılı Hayvanları Koruma  Kanunu ve ilgili yönetmeliklerde tanımlanmıştır.

Evcil hayvanlar hangileridir? Ev ve Süs hayvanları tanımına, yasaklı türler dışında tüm köpek ırkları, evcil kediler, tüm kafes kuşları, akvaryum balıkları, küçük kemirgenler ve sürüngenler dahildir.

Ancak sitelerde evcilden kasıt, kedi ve köpeklerdir.

Şimdiye kadar, adli davalarda, komşuluk ilişkilerinin geliştirilmemiş olmasından dolayı, komşular arasındaki başka konulu sürtüşmelerin ceremesini sitedeki evcil hayvanlar çekmektedir.

Yönetim planında, evcil beslenmesine izin verilmiş ise, site yönetimi bu konuda belli güzergahı olan evcil gezdirme ve serbest bırakma çitle çevrili alanları oluşturulmalı ve bağımsız bölüm bilgi formlarında evcilin hukuki varlık belgelerini talep ederek sakinler arasında oluşabilecek ve komşuluğa sebep verebilecek  kabahatleri önlemelidir.


Nihat DÖNMEZ Site Yönetimleri Danışmanı
Makine Mühendisi-Emlak Müşaviri- Üniversite Eğitmeni